دين پژوهي

مجيد اكبري



درآمد: همواره دين در زندگي بشر نقش مهمي را بازي كرده است. بسياري از انديشمندان كوشيده اند به كاوش و پژوهش در چند و چون دين بپردازند و هر ديني را به دقت بررسي كنند. اين بررسيها هر دو رويكرد درون ديني و برون ديني را نيز دربر مي گرفته است. از آنجايي كه دين و فهم آن دل مشغولي انسان هاي بسياري در سراسر دنيا هم است، شمار سايت هايي كه در اينترنت در اين باره وجود دارد بسيار زياد مي باشند. در يك آزمون ساده كه نگارنده انجام داد و واژه ي دين (Religion) را به موتور جست و جوي گوگل (Google) سپرد، بيش از 17 ميليون سايت كه داراي اين واژه باشند به دست آورد. همچنين با رجوع به فهرست (Directory) موتور ياد شده و چند موتور مشابه در حدود 40 هزار سايت معرفي شده در فهرست هر يك از آن ها يافت كه خود اين عددها نشانگر توجه و علاقه ي آدميان در جهان به دين و آموزش و پژوهش درباره ي آن است. از سوي ديگر ديدن اين رقم ها اين نكته را براي خواننده روشن مي سازد كه نگارنده در گزينش سايت ها همواره با يك انبوهي و دشواري خاصي رويارو بوده است. با اين همه، كوشيده است تا با يك دسته بندي روشن سايت هاي مهم و پر محتوا در اين زمينه را به علاقه مندان و به ويژه دين پژوهان معرفي كند.



1. سايت هاي راهنما براي دين پژوهي و شناخت دين ها و آيين ها

اين سايت ها در ورق وب اصلي خود تنها شمار زيادي پيوند به سايت هاي ديگر، در دسترس كاربر مي گذارند؛ هر يك از اين پيوند ها او را به سايت ديگري انتقال مي دهد كه مي تواند متعلق به يك سازمان، نهاد و مركز دين پژوهي يا يك نشريه در زمينه ي مطالعات ديني و .. باشد.



riligion–online.org

http:/www.religion-online.org

سايتي بسيار كامل كه پيوندهاي فراواني را در زمينه هاي گوناگوني از ارائه يك متن درباره ي نيايش تا گاهشماري از تاسيس مركزهاي مذهبي مهم به دست مي دهد؛ اين پيوندها بيش از 4700 سايت را در دسترس كاربران قرار مي دهند. اين راهنما داراي 13 بخش است كه به شكل چند ستوني در ورق وب اصلي آن نمايش داده شده اند؛ همچنين امكان جست و جو نيز در آن وجود دارد. از بهترين بخش هاي اين سايت ارائه ي پيوند به سايت بسياري از فيلسوفان برجسته ي معاصر دين است.



Virtual Religion Index

http://religion.rutgers.edu/vri/

سازندگان اين سايت با درك پيچيدگي جهان امروز و نياز به دسترسي سريع و آسان به منبع هاي مناسب جهت انجام پژوهش در زمينه ي دين كوشيده اند تا پيوند به سايت هاي كارآمدتر را جهت اين كار ارائه كنند. اين پيوندها در ورق وب اصلي اين سايت در 18 عنوان دو ستوني در دسترس كاربر قرار مي گيرند.



Religious Studies Internet Links

http://www.wlu.ca/~wwwrandc/internet-links.html

گرچه اين سايت يك ورق وب فرعي از سايت دانشكده ي دين و فرهنگ دانشگاه لاورير است ولي بسيار خوب و پرمايه ساخته شده است. پيوندهاي درون اين راهنما در فهرستي موضوعي شامل 16 عنوان كه در نوع خود جالب، و جداي از دسته بندي سايت هاي مشابه است، ارائه شده اند.



Religious Studies

http://www.virginia.edu/religiousstudies/links.html

اين راهنما متعلق به دانشگاه ويرجينيا و داراي 5 بخش است و تنها به ارائه پيوند به سايت هاي بسيار مهم بسنده كرده است.


Religious Studies Web Guide

http://www.ucalgary.ca/~lipton/index

اين سايت راهنما داراي 20 گروه در ورق وب اصلي خود است كه هر يك ورقي فرعي را باز مي كند. در هر يك از ورق هاي فرعي پيوندهاي زيادي به سايت هاي ديگر يافت مي شود.


God–u–Like

http://www.godulike.co.uk/index.php

يك راهنماي كامل درباره آيين ها، دين ها، مكتب ها و مذهب هاي كهن و نوين مي باشد كه امكانات جست و جوي مناسبي نيز در سايت براي كاربرد در نظر گرفته شده است.


Buddhist Studies WWW Virtual Library

http://www.ciolek.com/wwwvl-buddhism.html

در سايت راهنما تنها پيوند به سايت هايي كه درباره ي آيين بودا و گرايش هاي آن مي باشند ارائه شده است.


2. مركز، نهاد و سازمان ديني

مركز تحقيقات اسلامي



http://www.islamicdatabank.com

همانگونه كه از نام آن برمي آيد اين آدرس نشاني اينترنتي يك مركز تحقيقاتي علوم اسلامي در شهر قم است.


Vatican

http://www.vatican.va/

شايد كمتر كسي باشد كه نام واتيكان مركز اصلي آيين كاتوليك را نشنيده باشد. در سايتي كه به اين مركز بنيادي كاتوليك ها تعلق دارد بخش هاي گوناگون و گسترده اي وجود دارد كه نمي شود به كوتاهي تمامي آن ها را معرفي كرد. بهتر است خود شما با دقت از اين سايت بازديد كنيد!



World Council of Churches

http://www.wcc-coe.org/

اين سايت متعلق به شوراي جهاني كليساها مي باشد. اين شورا يكي از بلندآوازه ترين و انسجام ترين نهادهاي مذهبي جهان مسيحيت است. در اين شورا بيش از 340 كليسا عضو هستند. اين عضوها از 120 كشور دنيا با فرهنگ و سنت هاي گوناگون مي باشند. شوراي جهاني كليساها يكي از فعال ترين و پركارترين نهادها در زمينه ي برگزاري همايش ها و گردهمايي ها نيز است و در راستاي ارتباط با نهادها و پيروان دين هاي ديگر هم كوشش چشمگيري از خود نشان مي دهد. گرچه كليساي واتيكان خود عضو اين شورا نيست ولي در بسياري از نشست هاي اين شورا شركت و حضور پيوسته اي داشته است. در ايران نيز اين شورا، و به ويژه، بخش خاورميانه اي آن همايش ها و نشست هاي دو جانبه اي به شكل رفت و برگشت با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي برگزار كرده است. تمامي بخش هاي اين سايت به 4 زبان اروپايي در دسترس كاربران قرار دارند.


Churhes Together In Britain And Ireland

http://www.ctbi.org.uk

يك مركز مذهبي مهم در شهر لندن است كه در راستاي همكاري و فهم دو جانبه ميان پيروان فرقه هاي گوناگون مسيحيت بنياد نهاد شده است.


Wabashcenter

http://www.wabashcenter.wabash.edu

مركزي پژوهشي و مطالعاتي بسيار بزرگ در زمينه ي دين و الهيات است. تمركز اصلي اين سايت بر روي آموزش و پژوهش در زمينه دين ها و آيين ها و همچنين الهيات هر دين مي باشد. اين سايت داراي بخش هاي گوناگوني است، كه بخش راهنماي به اينترنت آن، خود يك راهنماي بسيار كامل و دقيق جهت دستيابي به سايت هاي مشابه مي باشد.


Buddhas Light International Association World Headquarters

http://www.blia.org/

انجمني بودايي كه داراي دو شعبه ي آسيايي و اروپايي است. اين شعبه ها به ترتيب در تايلند و آلمان قرار گرفته اند. همچنين اين سايت داراي بخش هاي گوناگوني است كه به دو زبان در دسترس كاربران قرار داده مي شود.


Buddha Dharma Education Association

http://www.buddhanet.net

نهادي پژوهشي درباره ي آيين بودا است.



3. نشر الكترونيكي در قلمرو دين پژوهي و شناخت دين


Alkhazina

http://www.princeton.edu/~humcomp/alkhaz.html

يك بانك داده از پژوهش هاي اسلام شناسي و فرهنگ اسلامي در خاورميانه مي باشد كه، بويژه به بررسي تمدن اسلامي سده هاي هشتم تا چهاردهم ميلادي بيشتر پرداخته است.


Avesta–Zoroastrion Archives

http://www.avesta.org/

كاملترين و بزرگترين بايگاني متن هاي مقدس آئين زرتشت است. در اين بانك داده مي توانيد به بسياري از متن هاي تفسيري نيز دست پيدا كنيد. در بخشي از سايت هم، پيوند به سايت هاي فعال در دسترس قرار دارد.


Buddha mind

http://www.abm.mdirect.co.uk/

مجموعه اي از عكس ها، نوشته ها و گزيده هايي از متن هاي اصلي بودايي براي آشنايي ساده ولي هم هنگام كامل علاقه مندان با بوديسم مي باشد.


Catholic Church Documents

http://clawww.imu.edu/faculty/churchdocs.htm

مطالب درون سايت سندها و منبع هاي درجه اول و درجه ي دوم درباره ي كليساهاي كاتوليك همچون اعلاميه ي شوراي واتيكان دوم مي باشند كه دوره ي زماني طولاني اي را نيز دربر مي گيرد. متن بسياري از اين سندها به هر دو زبان انگليسي و لاتيني در دسترس كاربران قرار داده شده است.


Love the Lord!

http://www.ishwar.com/

يك سايت بسيار كامل و شباهت زيادي به يك سايت راهنما نيز دارد و در بخش هاي فرعي خود به ارائه ي متن مقدس عهد عتيق و عهد جديد و متن هاي ديگر پرداخته است.



4. خبر و اطلاع رساني


Christianity Today

http://www.christianitytoday.com

يكي از سايت هاي خبري مهم كه همواره به ارائه خبرهايي ديني تازه از سراسر جهان و بوپژه دنياي مسيحيت مي پردازد.


Religions News

http://www.religionreview.com

در اين رسانه به كمك پيوند دقيق و روزآمد به سايت بنگاههاي خبري و رسانه اي جهان همچون شبكه هاي راديو و تلويزيوني، رونامه و نشريه هاي معتبر به دستچين كردن رويدادهاي خبري ديني و ارائه ي آنها مي پردازد.


Rns Religion News Service

http://www.religionnews.com/

هر روزه عنوان و فشرده اي از خبرهاي مهم ديني از سراسر دنيا در اين سايت ارائه مي شود. با عضو شدن در آن مي توانيد به متن كامل مقاله هاي نوشته شده دست يافت.


Crosswalk.com

http://www.crosswalk.com/

يك سايت خبري بزرگ است. داراي چند نشريه و بخش هاي بسيار گسترده و گوناگوني نيز مي باشد.