اشتباه نكنيد!
علم و دين تضادي ندارند(1)
مايكل پل
جام جم، 29/11/80
دير زماني است كه در بسيار از محافل علمي و پژوهشي جهان، مباحث مربوط به علم و دين مورد بحث و گفت و گوي انديشمندان و صاحب نظران است. برخي نگاه حد اقلي به دين داشته و گستره آن را در حد يك تجربه شخصي از عالم ما وراء الطبيعي تنزل داده اند و به همين دليل، علم و دين را دو مقوله كاملا متمايز و بعضا متضاد انگاشته اند و قائلند كه علم با درك تجربي خويش از انسان و طبيعت و به طور كلي هستي، سعي در بهبود روند زندگي بشر و به عبارت ديگر، افزايش سطح رفاه عمومي بشريت دارد؛ حال آن كه دين كاري به «تغيير» جهان ندارد؛ بلكه صرفا در صدد يك «تفسير اسطوره اي» خيالي و موهوم از عالم و آدم است. پس نمي توان از اين دو انتظار آشتي داشت.
اما برخي ديگر با توسعه دايره مفهومي دين وتسري آن به عرصه هاي مختلف زندگي روزمره بشري، چنين ابراز داشته اند كه دين و علم، هيچ نزاعي با يكديگر ندارند و هر كدام دست اندركار ساختن ضلعي از اضلاع زندگي بشر هستند. مايلكل پل يكي از همين انديشمندان است كه با نوشتن 50 اثر در زمينه رابطه علم و دين در غرب، گام هاي مؤثري برداشته است. وي مي كوشد تا با كج فهمي هايي كه در زمينه رابطه علم و دين وجود دارد، مبارزه كند وراه را براي گفت و گوي اين دو بگشايد.
به عقيده او ترويج عمومي مباحث مربوط به رابطه علم و دين كار بسيار مهمي است. چرا كه به عقيده عموم، دين و علم در تضاد با يكديگر هستند؛ در حالي كه با بحث و گفت و گو مي توان آنها را متقاعد كرده كه علم و دين تضادي با يكديگر ندارند. در تاريخ،دانشمندان بسياري وجود داشته اند كه مؤمنان مذهبي صديقي نيز بوده اند. به نظر مايكل پل بحث در مورد رابطه علم و دين كمك مي كند تا مردم درك بهتري از مبدأ جهان هستي و فرجام آن داشته باشند. در پايان، نويسنده اظهار مي دارد كه اگر از ديدگاه يك مسيحي به موضوع نگاه كنيم، مطالعات علمي و اعتقادات مذهبي خود را، با آسودگي خاطر، سازگار باهم مي يابيم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- بازتاب انديشه در مطبوعات روز ايران، ش23، بهمن80
علم و دين تضادي ندارند(1)
مايكل پل
جام جم، 29/11/80
دير زماني است كه در بسيار از محافل علمي و پژوهشي جهان، مباحث مربوط به علم و دين مورد بحث و گفت و گوي انديشمندان و صاحب نظران است. برخي نگاه حد اقلي به دين داشته و گستره آن را در حد يك تجربه شخصي از عالم ما وراء الطبيعي تنزل داده اند و به همين دليل، علم و دين را دو مقوله كاملا متمايز و بعضا متضاد انگاشته اند و قائلند كه علم با درك تجربي خويش از انسان و طبيعت و به طور كلي هستي، سعي در بهبود روند زندگي بشر و به عبارت ديگر، افزايش سطح رفاه عمومي بشريت دارد؛ حال آن كه دين كاري به «تغيير» جهان ندارد؛ بلكه صرفا در صدد يك «تفسير اسطوره اي» خيالي و موهوم از عالم و آدم است. پس نمي توان از اين دو انتظار آشتي داشت.
اما برخي ديگر با توسعه دايره مفهومي دين وتسري آن به عرصه هاي مختلف زندگي روزمره بشري، چنين ابراز داشته اند كه دين و علم، هيچ نزاعي با يكديگر ندارند و هر كدام دست اندركار ساختن ضلعي از اضلاع زندگي بشر هستند. مايلكل پل يكي از همين انديشمندان است كه با نوشتن 50 اثر در زمينه رابطه علم و دين در غرب، گام هاي مؤثري برداشته است. وي مي كوشد تا با كج فهمي هايي كه در زمينه رابطه علم و دين وجود دارد، مبارزه كند وراه را براي گفت و گوي اين دو بگشايد.
به عقيده او ترويج عمومي مباحث مربوط به رابطه علم و دين كار بسيار مهمي است. چرا كه به عقيده عموم، دين و علم در تضاد با يكديگر هستند؛ در حالي كه با بحث و گفت و گو مي توان آنها را متقاعد كرده كه علم و دين تضادي با يكديگر ندارند. در تاريخ،دانشمندان بسياري وجود داشته اند كه مؤمنان مذهبي صديقي نيز بوده اند. به نظر مايكل پل بحث در مورد رابطه علم و دين كمك مي كند تا مردم درك بهتري از مبدأ جهان هستي و فرجام آن داشته باشند. در پايان، نويسنده اظهار مي دارد كه اگر از ديدگاه يك مسيحي به موضوع نگاه كنيم، مطالعات علمي و اعتقادات مذهبي خود را، با آسودگي خاطر، سازگار باهم مي يابيم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- بازتاب انديشه در مطبوعات روز ايران، ش23، بهمن80
+ نوشته شده در ساعت توسط احسان خوشخرام
|
